1. Stoelendans

Tijdens reguliere vergaderingen zien we regelmatig dat de deelnemers iedere vergadering het liefst op dezelfde plaats zitten. Om wat meer energie in de groep te krijgen kan het helpen om heel bewust eens van zitplaats te veranderen. Een andere mogelijkheid is om eens staand te vergaderen, bijvoorbeeld aan statafels.

2. Andere manier van terugkoppeling commissies

Werkt een OR met commissies, dan is dit een vast punt op de OR-agenda. Iemand vanuit de commissie doet verslag van de werkzaamheden en bevindingen van de commissie, terwijl de deelnemers hier vaak al kennis van kunnen nemen via het verslag van de commissievergadering. De commissie kan voorafgaand aan de vergadering bepalen welke actuele zaken zij te melden heeft en vervolgens nadenken hoe dit te presenteren aan de ondernemingsraad. Dit kan bijvoorbeeld door een korte powerpointpresentatie of een fraaie mindmap op de flip-over. De commissie kan ook prikkelende stellingen formuleren en op basis hiervan de discussie met de overige OR-leden aangaan.

3. Visualiseren

Wanneer we tijdens een vergadering gemaakte opmerkingen en meningen visualiseren op een flip-over brengt dit ons verder. Het ene OR-lid borduurt dan makkelijker voort op een opmerking van een ander. Bovendien voelen OR-leden zich gehoord op het moment dat hun mening ergens te lezen valt. Zij zullen hun mening niet blijven herhalen. Ook wordt hierdoor sneller duidelijk in hoeverre verschillende meningen elkaar aanvullen of overlappen. Met elkaar samen een mindmap maken over de inhoud van een voorgenomen besluit of een uit te werken initiatiefvoorstel zorgt ook voor een grotere betrokkenheid en inbreng van de OR-leden. Bijkomend voordeel van dergelijke werkvormen is dat wat stillere OR-leden makkelijker een bijdrage leveren.
 

4. Stiltemomenten inlassen

Tijdens vergaderingen worden meningen uitgewisseld, maar we nemen niet altijd de tijd om de reactie van de ander te overdenken. Met als gevolg dat onderlinge OR-leden elkaar blijven overtuigen van hun mening. Wanneer er na een inventarisatieronde even een moment van stilte wordt ingelast, krijgen de OR-leden de gelegenheid alles nog eens te overdenken en wellicht op basis van de meningen van anderen hun eigen mening ook wat bij te stellen. Zodat er vaker sprake is van ‘ja, en’ in plaats van ‘ja, maar’.
 

5. Andere omgeving

Bij agendapunten waarbij gebrainstormd moet worden, kan de ondernemingsraad er ook voor kiezen om dat onderdeel van de vergadering buiten de vergaderzaal plaats te laten vinden. Zo kan de OR even een wandeling maken waarbij de OR-leden de opdracht krijgen om tijdens de wandeling kort met iedereen van gedachten te wisselen over het agendapunt. Vervolgens kan de voorzitter de opgedane ideeën aan de vergadertafel inventariseren.
 

6. Input aan commissies/ werkgroepen

Krijgt een commissie of werkgroep een opdracht vanuit de OR-vergadering mee, dan kan de OR tijdens de vergadering al input aan de commissie of de werkgroep meegeven. Dit hoeft niet veel tijd te kosten. Vraag bijvoorbeeld aan de commissie waarover zij input vanuit de OR mee wil krijgen. Zet deze thema’s op afzonderlijke flip-overvellen. Leg deze vellen verspreid in de vergaderruimte neer. Vraag de OR-leden even rond te lopen en bij ieder flip-overvel aan te geven wat hen bij het onderwerp te binnenschiet aan aandachtspunten of achtergrondinformatie voor de commissie. Neem hier maximaal een kwartier de tijd voor en geef de flip-overvellen mee aan de commissie.
 

7. Brainstormtechnieken

Wil de OR zijn eigen ideeën uitwerken of voorgenomen besluiten van de bestuurder verder aanvullen, dan kan hij hiervoor verschillende brainstormtechnieken inzetten. Belangrijk bij het brainstormen is dat de OR-leden bij de inventarisatie van de ideeën niet op elkaars voorstellen gaan reageren. Eerst vindt een vrije brainstorm plaats. Daarna pas beoordeelt de OR welke voorstellen ook uitvoerbaar zijn en een goed resultaat opleveren. Hierbij geldt dat elk idee welkom is, hoe vreemd het ook lijkt. Brainstormen kan door middel van het inventariseren van ideeën op de flip-over of met de inzet van post-its. Ook kan de OR ervoor kiezen dat alle OR-leden een voorstel op een A-viertje schrijven. Deze A-viertjes worden in de vergaderzaal op de vloer gelegd en ieder OR-lid gaat staan bij het voorstel dat hij het beste vindt. De A-viertjes waar de minste OR-leden bij staan, vallen af. De overgebleven A-viertjes vormen input voor een verdere brainstorm of discussie.
 

8. Discussie in kleine groepen

Vooral voor grotere ondernemingsraden is het soms lastig om iedereen te betrekken bij de discussie. Niet iedereen vindt het makkelijk om in een grote groep zijn zegje te doen. De OR kan er dan voor kiezen om bij bepaalde agendapunten in subgroepen de discussie te voeren. En vervolgens de uitkomsten van deze subgroepen te gebruiken bij de centrale discussie. Een andere manier om als OR-lid je eigen mening over een thema te vormen is het ‘buzzen’ met je buurman of buurvrouw. Gewoon even kort met degene die naast je zit van gedachten wisselen, voordat de centrale discussie plaatsvindt.
 

9. Besluitvormingstechnieken

Het besluitvormingsproces kan per onderwerp verschillen. Brengt een OR-commissie op basis van haar deskundigheid een preadvies uit aan de OR, dan zien we doorgaans dat de overige OR-leden dit advies overnemen. Vindt een stevige inhoudelijke discussie plaats en blijven de meningen uiteenlopen, dan komt er een moment waarop de voorzitter voor kan stellen om aan te geven wie er voor en tegen het voorstel is. Ook kan de OR inventariseren welke oplossingsrichtingen de OR-leden zien en vervolgens alle OR-leden de mogelijkheid bieden om de voor hen beste oplossingsrichting te ‘spotten’ met behulp van een stip. De drie oplossingsrichtingen met de meeste ‘spots’ neemt de OR mee in de verdere discussie en besluitvorming.