In de Architect, net als Facto een uitgave van VMN Media, wordt de renovatie van Gebouw 356 uitgebreid besproken. De renovatie maakt deel uit van de duurzaamheidsambities van het RVB, om in 2030 het gebruik van niet duurzame bouwmaterialen te halveren. Hergebruik van materialen is belangrijk om die doelstelling te halen. Met de renovatie van Gebouw 356, van ongeveer 2100 vierkante meter, wil het RVB hier ervaring mee opdoen. Het gebouw aan moet ruimte geven aan bedrijven voor de opkomende ‘sensor-based technologie’ industrie, zoals drones.

Donorgebouw

Voor de transformatie en renovatie was ‘een groot deel al in huis, een ander deel kwam uit een donorgebouw’, aldus architect Josse Popma. Dat donorgebouw was het ABN Amro-kantoor uit de jaren tachtig, gelegen aan de Foppingadreef in Amsterdam-Zuidoost, dat ook wordt gerenoveerd. 

Donkere en verouderde werkomgeving krijgt nieuw leven

Het Rijksvastgoedbedrijf stelde in 2021 specifieke comforteisen op om een optimale werkomgeving te waarborgen, met als doel dat het kantoor voldoet aan de eisen voor een moderne en duurzame werkomgeving voor de Rijksoverheid. Het kantoor moest hét visitekaartje vormen voor het RVB en hun kijk op de circulaire bouwpraktijk. Gebouw 356 – een defensiekantoor uit 1980, was volgens Popma een typisch cellenkantoor met een robuust betonnen casco en gevel, met binnenwanden van baksteen. ‘Het was een donkere en vooral verouderde werkomgeving.’ Maar met potentie voor een tweede leven.

Enkele voorbeelden van comforteisen waren omsloten werkplekken voor twee tot acht personen, open en omsloten ruimten voor overleg, open ruimten voor communicatie en oriëntatiepunten om bezoekers te helpen navigeren. Ook waren er plannen voor zogeheten makerspaces, gericht op het delen van kennis en het stimuleren van samenwerking. Elke werkplek en ruimte diende te voldoen aan specifieke comforteisen op het gebied van luchtkwaliteit, warmte, geluid en zicht.

Eigentijdse werkomgeving

Het gerenoveerde gebouw beschikt nog steeds over haar industriële karakter. De loodasachtige ruimtes zijn opgedeeld door een bouwmarktopstelling van een kas en steigers. De garages transformeerden naar studio’s voor kleinschalige productiewerkplekken. 

Gebouw 356 is verdeeld over twee bouwlagen, maar voelt als één geheel. Het resultaat is een eigentijdse werkomgeving met op beide verdiepingen een middengang met aan weerszijden afgesloten werkplekken, overlegplekken, ontmoetingsruimtes.
De kers op de taart is de zogenoemde ‘skybox’ op de kop aan de zuidzijde. Vanaf hier heb je een weids uitzicht over de locatie en de voormalige landingsbaan, waar nu regelmatig met drones testvluchten worden uitgevoerd. De grote open ruimte heeft een industrieel plafond waar alle buizen verscholen liggen achter okergele textielbanden over de volle breedte.

Kleur als verbindend element 

Om het gebouw voor de gebruiker goed leesbaar te maken, boog Popma ter Steege zich met ontwerpbureau over een kleurenschema. Kleur verbindt hier de diverse materialen. Zo kreeg het voormalige systeemplafond van de ABN Amro een nieuwe goudkleurige tint die terugkomt over de volledige lengte van de middengang. Het goudkleurig draad trekt de kantoorplekken bij elkaar. De doorlopende vloerbekleding op de eerste verdieping heeft een variërend kleurverloop, en de grijzige vloertegels van weleer zijn opgedeeld door bruine, blauwe, rode en gele banden.

40 procent minder CO2-uitstoot

Inmiddels is het Rijkskantoor opgeleverd en klaar voor gebruik. Het project resulteerde in bijna veertig procent minder CO2-uitstoot en veel geleerde lessen, volgens het Rijksvastgoedbedrijf. Projectmanager bij het RVB, Sevan Markerink: 'Het comfort - zoals het regelen van de temperatuur - sluit aan op de eisen voor rijkskantoren. En de indeling is zo gemaakt dat er verschillende ruimtes voor overlegvormen zijn, helemaal volgens het beleid voor de Fysieke Werkomgeving Rijk.'

Het project is geselecteerd voor de ARC24 Interieur Award van De Architect, een ontwerpprijs waarbij onafhankelijke jury's het beste werk uitlichten in onder andere stedenbouw, architectuur en interieur, met als doel om de betekenis en de kracht van het ontwerp te vieren. Dit jaar bestaat de longlist uit 36 merkwaardige projecten. De Award wordt toegekend aan een recent gerealiseerd project met een groot onderscheidend vermogen en een toonaangevend interieur en exterieur. Op 26 september wordt de winnaar bekend gemaakt tijdens de uitreiking.