Vanaf 1 januari 2025 gaat de Belastingdienst gerichter handhaven op schijnzelfstandigheid. De 80 inspecteurs van de Belastingdienst die hierop toezien, gaan al bij bedrijven langs om te controleren en te waarschuwen. Mochten er schijnzelfstandigen worden gesignaleerd, dan krijg je nu alleen een ‘aanwijzing’, ofwel een waarschuwing. Je krijgt dan 3 maanden de tijd om je situatie te verbeteren. Vooralsnog heeft dit geen verdere consequenties, maar straks dus wel. Tenzij de Belastingdienst je ziet als 'kwaadwillende', dan kan het nu al met terugwerkende kracht handhaven.
Afspraken op papier onvoldoende
“Alleen afspraken met de zzp’er maken en deze op papier zetten is niet voldoende”, zegt John Piepers, programmamanager Handhaving Arbeidsrelaties bij de Belastingdienst, in gesprek met PW. “Het gaat erom hoe er in de praktijk wordt gewerkt. De Belastingdienst doet boekenonderzoeken en bekijkt de overeenkomst van opdracht. Alles weegt mee. Richt als HR dus een periodiek proces in waarbij je de thermometer in je arbeidsrelaties steekt. Wordt er nog gewerkt zoals afgesproken? Zo niet, dan moet je de opdracht aanpassen of een contract aanbieden.”
Naheffingen en boetes
Aanvankelijk konden vanaf 1 januari 2025 alle opdrachtgevers van schijnzelfstandigen naheffingen en boetes verwachten. Maar op verzoek van de Tweede Kamer wordt 2025 het jaar van geleidelijke overgang naar volledige handhaving. Dat betekent dat de Belastingdienst in 2025 in principe geen boetes uitdeelt aan organisaties die de fout ingaan met schijnzelfstandigen. Dit is anders als er aan de kant van een organisatie kwaadwillendheid is of als de Belastingdienst voor 1 januari 2025 een aanwijzing heeft gegeven.
Jan Bertram Rietveld, loonbelastingadviseur bij belasting- en advieskantoor EY, schetst aan de hand van een rekensom wat dit kan betekenen.
Als de Belastingdienst zich in april 2026 meldt en een schijnzelfstandige aantreft die € 5.000 per maand verdient, zijn dit de financiële consequenties:
- Loonbelasting
Over de afgelopen 5 maanden had je loonbelasting moeten betalen. Dit bedraagt ongeveer € 1.400 per maand, wat in totaal € 7.000 is. - Premies voor werkgever- en werknemersverzekeringen
Met terugwerkende kracht moeten ook de premies worden betaald. Dit is zo'n 20% van het totale loon, wat ongeveer € 5.000 bedraagt. - Totaal naheffingsbedrag
De som van de loonbelasting en premies komt uit op € 12.000. - Boete
Over dit totale naheffingsbedrag kan een boete van 25% worden opgelegd, wat neerkomt op een extra € 3.000.
Let op: Als je in 2024 al een waarschuwing hebt ontvangen en ze komen voor controle nogmaals terug in 2025, dan kunnen ze wél naheffen tot de datum van je eerste waarschuwing.
Is de (schijn)zzp’er al vanaf 2025 werkzaam en je krijgt in 2026, 2027 of later een controle, dan worden de boete en loonheffing met terugwerkende kracht berekend vanaf 2025.
Zo bereid je je voor
Wil jij je goed voorbereiden op de handhaving van de zzp-wet? Accountants- en advieskantoor EY en de Belastingdienst geven tips hoe je je hierop kunt voorbereiden.
Anticiperend op de handhaving van de zzp-wet voerde kinderopvangorganisatie Babilou Family Nederland verbeteringen door met de verwachting dat zzp'ers in loondienst komen.
