André van Deijk is senior adviseur bij OR Consultancy. Hij ondersteunt ondernemingsraden vooral bij overnames, fusies, organisatieveranderingen, financieringsvraagstukken en investeringen. Daarnaast is hij bestuurslid van de branchevereniging van medezeggenschapsbedrijven BVMZ.
De Wet op de ondernemingsraden bestaat dit jaar 75 jaar en dat is een mijlpaal om te vieren. Wat opvalt, is dat de wet sinds de jaren 70 in de kern nauwelijks fundamenteel is gewijzigd, betoogt André van Deijk.
De positie van de or lijkt steeds meer aan slijtage onderhevig. De or speelt een cruciale rol in het beschermen van werknemersrechten en het sociale klimaat binnen een bedrijf, maar de focus verschuift steeds meer naar de aandeelhouder.
2024 is vermoedelijk een jaar waarin van ons gevraagd wordt ons aan te passen aan nieuwe, onverwachte omstandigheden. Maar ook een jaar waarin veel oude shit nog op ons ligt te wachten.
Van de meeste crises die we nu ervaren, moet je constateren dat ze lang aangekondigd werden, maar dat er met die aankondigingen niet zo veel is gedaan. Helaas heb ik op de valreep van het jaar nog een crisis ontdekt, die precies in het rijtje past. Een nieuwe planeet op de plek waar je hem al jaren verwachtte te vinden, maar waar je hem niet goed zag, doordat alle andere donkere materie in de weg zat.
Voor een adviseur in de medezeggenschap kan de druk op sommige dagen hoog oplopen. Bijvoorbeeld omdat je ineens in een moeras belandt van onuitgesproken gezagsverhoudingen die volgens het wetboek niet bestaan tussen or en bestuurder, maar gewoon werkelijkheid zijn. Gewoon even meelopen naar de koffieautomaat kan al helpen, maar soms kom je er niet zonder kleerscheuren af.
Deze week in de krant een opsomming van de gebieden waarop de politiek niet vooruit heeft gekeken en verzuimd heeft om tijdig investeringen in gang te zetten. Meest in het oog springend op dit moment is het elektriciteitsnet en sowieso investeringen in onze energievoorziening. Maar er zijn veel meer thema’s: stikstof natuurlijk, wonen. Enfin, u kent het rijtje waarschijnlijk wel.
Als je niet in dienst bent bij een Nederlandse rechtspersoon word je ook niet vertegenwoordigd in een Nederlandse or. Daar kunnen we kort over zijn. Of toch? De praktijk laat zien dat de puzzel niet zo eenvoudig is. Er zijn best veel gevallen waarin in een internationale context gestreefd wordt naar gezamenlijke medezeggenschap op Nederlandse leest, zonder dat er een kant en klaar juridisch raamwerk ligt om zaken goed te regelen.
Deze week belde er een klant waarvan de bestuurder zoek was. Niet dat er daadwerkelijk een persoon vermist werd, maar wel bleek dat er geen bestuurder benoemd was. Nou ja, de CEO in Amerika.
In de jaren 90 introduceerde Rienk Goodijk het begrip u2018de professionele ORu2019. Zijn idee was -heel kort gezegd- om als ondernemingsraad je invloed uit te breiden door professioneler te worden. Onder andere door het ontwikkelen van een eigen visie, duidelijke positionering en een strategisch netwerk. Dat was nodig om de rol van de or - artikel 2 van de WOR - goed in te blijven vullen.
De laatste tijd ga ik nogal eens met een ondernemingsraad aan de slag met een agenda die deels gevuld is met onderwerpen die ook in een minsterraad aan bod komen. Leest u even mee?
