ZZP

Het is hardnekkig spookbeeld de kraanmachinist of monteur die na een volledige dagtaak in de bouw ook nog even 'een nachtje meepakt' aan het spoor. De arbeidsinspectie trok onlangs opnieuw aan de bel, maar voor wie de sector kent, voelt de waarschuwing als een herhaling van zetten. Bijna drie jaar na het fatale ongeval bij Voorschoten blijft de afhankelijkheid van zzp'ers en een rammelend planningssysteem een levensgevaarlijke combinatie.

De Nederlandse Arbeidsinspectie (NLA) trekt aan de bel over de werkomstandigheden bij nachtelijk werk aan het spoor. Sinds het dodelijke treinongeval in Voorschoten in 2023 is er meer aandacht voor spoorveiligheid, maar nu moet arbeidsveiligheid centraal komen te staan, vindt de NLA.

Infrabedrijf Van Gelder is door de Belastingdienst betrapt op het inzetten van schijnzelfstandigen. Het bedrijf uit Nijkerk is daarna tegen wil en dank het gezicht geworden van de problematiek rond schijnzelfstandigen in de bouw. Nep-zzp'ers zul je er inmiddels niet meer aantreffen, claimt het bedrijf.

Er is veel over te doen: schijnzelfstandigheid. Met name in de bouw en infrasector, waar traditioneel veel met zzp'ers wordt gewerkt, kan dit ingrijpende gevolgen hebben. Tot nu was er sprake van een 'zachte landing', waarbij de Belastingdienst geen boetes uitdeelde. Maar die situatie is per 1 januari 2026 veranderd in een 'halfzachte landing', waarbij de dienst wel boetes voor bewuste overtredingen kan opleggen.

Staatssecretaris van Financiën Eugène Heijnen verlengt de 'zachte landing', waardoor de belastingdienst in 2026 nog geen verzuimboetes op gaat leggen in de strijd tegen schijnzelfstandigheid. Dit heeft gevolgen voor de bouw, één van de sectoren waarin veel zzp'ers werkzaam zijn.

Het CBS voorspelde het al, de Kamer van Koophandel bevestigt het nu: veel zzp'ers die werken in de bouwsector stoppen ermee. Eén van de oorzaken is onzekerheid over de nieuwe regels rond (schijn)zelfstandigheid.

Meer dan 60 procent van de werkgevers in de bouw verwachten in 2025 minder zzp'ers in dienst te nemen. De werkgevers vrezen de strengere handhaving op schijnzelfstandigheid door de Belastingdienst.

Belangenorganisatie voor zelfstandigen ZZP Nederland heeft zich uitgesproken tegen de kabinetsplannen voor een opvolger van de Wet DBA. De voorgestelde maatregel, waarbij een opdrachtgeversverklaring wordt ingevoerd voor zzp'ers, is volgens ZZP Nederland-voorman Maarten Post 'ondoelmatig, onuitvoerbaar en niet handhaafbaar'.

Zelfstandigen Bouw ziet niets in de plannen van het kabinet om de Wet DBA te vervangen door een opdrachtgeversverklaring. De belangenvereniging van zzp'ers in de bouwsector vindt dat dat niets oplost en alleen maar zorgt voor meer administratieve lasten.