De meeste warmtepompen worden aangestuurd op basis van een stooklijn en een aan/uit-thermostaat. De nieuwste trend is modulerende aansturing op basis van kamertemperatuur, energietarieven, buitentemperatuur, zonnestroomproductie en/of andere parameters. Panasonic biedt deze mogelijkheid sinds kort ook bij zijn warmtepompen, en is daarvoor een samenwerking aangegaan met technologiebedrijf tado°. In dit artikel beschrijft Sjouke Jacobsen zijn ervaringen hiermee.

Voetbalaccommodaties hebben veel warmte nodig op piekmomenten. In het Friese Hardegarijp is een installatie gerealiseerd met twee lucht/water-warmtepompen in serie en twee ventilatielucht-warmtepompboilers. Daarmee is in totaal 3.000 liter water beschikbaar om te kunnen douchen. De bron is ventilatielucht afkomstig uit de kantine.

Circulariteit in de installatietechniek: er wordt veel over gesproken. Maar in de praktijk blijft het aandeel circulaire installaties en circulair ontwerpen nog ver achter bij de ambities. Het is tijd om stappen te zetten, vindt Paul van Dorp van installatiebedrijf Van Dorp.

Onder winterse omstandigheden daalt de efficiëntie van lucht/water-warmtepompen, maar het is mogelijk om dit effect te beperken. Met goede voorzorgsmaatregelen blijft een warmtepomp ook bij heel lage temperaturen en veel sneeuwval goed en redelijk efficiënt functioneren. We zetten een aantal artikelen met adviezen op rij.

Het is belangrijk om bij winterse omstandigheden extra aandacht te besteden aan de warmtepomp. Dat meldt Techniek Nederland in een persbericht. "Wanneer een buitenunit ondersneeuwt of ijzig wordt, kan de luchtcirculatie worden belemmerd en werkt de warmtepomp minder goed of zelfs helemaal niet meer. De lucht moet dus vrij kunnen circuleren", zegt Maurice Roovers, warmtepompexpert bij Techniek Nederland. Volgens hem functioneren warmtepompen in deze vorstperiode over het algemeen zonder problemen.

Stap één van de trias energetica bij de verduurzaming van woningen is isoleren. Echter, volgens energieadviseur Wim Schermer is het investeringsrendement van deze maatregel beperkt. "Het is veel beter om te beginnen met een hybride warmtepomp. Zowel de energiekosten als de CO₂-uitstoot dalen sterker en de terugverdientijd is veel korter. Dus weg met de trias energetica!" Schermer kan het effect van verduurzamingsmaatregelen voor elke woning berekenen.

De warmtepomp heeft zich ontwikkeld van een veelbelovende technologie tot een vaste pijler onder de energietransitie. Wat ooit begon als een nicheoplossing, is nu een integraal onderdeel van vrijwel elk gesprek over toekomstbestendig bouwen en installeren. "Voor iedereen die actief is in de gebouwde omgeving is duidelijk geworden dat verwarmen en koelen niet langer los te zien zijn van duurzaamheid, rendement en slimme systeemkeuzes," vertelt Joyce van de Hoef, Clustermanager Bouw en Installatie bij Jaarbeurs.

Een groot deel van de gemeenten in het verzorgingsgebied van netbeheerder Enexis heeft bij zijn warmteplannen een voorkeur voor all-electric warmtepompen in plaats van hybrides of warmtenetten. Dat blijkt uit Buurtvoorstel, een online tool die de netbeheerder vorig jaar in het leven riep om informatie met gemeenten uit te wisselen.

Met een gebouwbeheersysteem (GBS) voor kleinere en middelgrote utiliteitspanden kunnen de aanschafkosten beperkt blijven. Dat is het uitgangspunt van het GBS van Hero Balancer, dat ook geschikt is voor warmtepompen. In bestaande panden bespaart het GBS volgens het bedrijf gemiddeld 28 procent op energie.

Warmtenetten liggen al enige tijd onder vuur. Zo besloot Amsterdam onlangs om de focus voorlopig van warmtenetten te verleggen naar individuele lucht/water-warmtepompen, omdat de gemeente vreest voor hoge bewonerskosten. Luuk Oosterbaan van de Amsterdamse woningcorporatie Rochdale deelt die zorg. Voor de verduurzaming van vooroorlogse portiek-etagewoningen ziet hij echter vooral kansen voor collectieve lucht/water-warmtepompen.

Na een dramatisch 2024 waarin de warmtepompverkoop met 30 procent daalde, lijkt 2025 volgens Vereniging Warmtepompen met een 'kleine plus' te eindigen. In welke richting de markt zich komend jaar beweegt, is volgens Frank Agterberg, voorzitter van de vereniging, nog niet te voorspellen.

Deze periode leent zich er uiteraard voor om nog even terug te blikken op het afgelopen jaar. We hebben de vijf best gelezen artikelen van 2025 op een rij gezet, voor als u ze eerder hebt gemist of om ze nog eens terug te lezen. De redactie van Vakblad Warmtepompen wenst u veel leesplezier en alvast een fijne jaarwisseling.

Het lijkt een veelbelovende innovatie: woningen verwarmen vanuit een collectieve ondergrondse buffer met een centrale warmtepomp. Een van de locaties waar dit systeem de afgelopen jaren draaide, is het dorp Nagele. Maar deze zomer ging het er flink mis; net als in het Brabantse Zundert zakte de buffer letterlijk naar beneden. Zestien Nederlandse gemeenten zijn gewaarschuwd voor risico's bij het systeem.

Omdat de aanleg van warmtenetten in Nederland stagneert, namen onderzoekers een kijkje in Denemarken. Sinds de oliecrisis in de jaren zeventig zijn warmtenetten daar gemeengoed. Lage kosten voor burgers vormen het belangrijkste uitgangspunt voor de Denen. Dat is een belangrijk verschil met Nederland, waar de focus ligt op duurzaamheid. Het maakt de realisatie complexer en duurder, zo stellen de onderzoekers vast.

De verplichte certificering voor het werken aan koudemiddelencircuits met F-gassen en propaan is aangepast. Het persoonscertificaat BRL 200 is met versie 2.0 vernieuwd, en het bedrijfscertificaat BRL 100 met versie 3.0. Voor de overstap op nieuwe BRL's gelden overgangsregelingen. Wat betekent dat voor het werken met F-gassen en propaan?

Een monoblock-warmtepomp met propaan (R290) kan buiten niet zomaar overal worden geplaatst. Er is namelijk sprake van een veiligheidszone rondom het toestel. Maar wat wordt hiermee precies bedoeld en wat zijn de afmetingen? Installateurs zijn verplicht de veiligheidszone in acht te nemen, maar door welke regelgeving wordt dit bepaald?

Enorme warmtepompen van tientallen MW's gaan warmte leveren aan vele duizenden woningen in onder meer in Mannheim, Aalborg en Helsinki. Met (rivier)water of lucht als warmtebron.  

De twaalf genomineerden voor de VSK+E Awards 2026 zijn bekend. Tot de nominaties behoren twee warmtepompen en drie aanpalende innovaties, waaronder de Flowerbox (zie foto). De winnaars van deze tweejaarlijkse installatieprijzen worden bekendgemaakt op de openingsdag van VSK + E. De beurs vindt van 3 tot en met 6 februari 2026 plaats in de Jaarbeurs in Utrecht.

Begin 2024 stemde de EU in met een herziening van de F-gassenverordening. Die aanpassing heeft op korte termijn impact, met name voor lucht/water-warmtepompsystemen in woningen, aldus Rudy Grevers van Alklima/Mitsubishi Electric. Volgens hem moet de sector snel anticiperen op een 'nieuwe werkelijkheid'.

Betherma, een Nederlandse fabrikant en leverancier van convectoren is overgenomen door Veenvest, een Nederlandse investeerder die zich onder meer richt op de HVAC- en energie-efficiëntiesector.