Het artikel dat je nu leest, is nog geschreven door een echt mens, maar volgens Elke Geraerts biedt dat geen garanties voor de toekomst. “Dit interview? Dat wordt over tien jaar wellicht afgenomen door een gespecialiseerd algoritme. Dat kan veel meer feiten naar boven krijgen dan jij, en ook nog eens in een veel kortere tijd.”
Interviewende robot
Maar nogmaals, dat zal nog wel een jaar of tien duren. En dus heeft Geraerts een goede raad voor mij en mijn collega’s: ontwikkel je menselijke kant. “Natuurlijk, zo’n interviewende robot haalt alle feiten zo naar boven – maar daar blijft het ook bij. Voorlopig begrijpt hij niets van emotie, dus stelt hij ook geen vragen die daarmee samenhangen. Daardoor blijven de diepere lagen onontgonnen. Maar een menselijke interviewer kan kiezen voor een meer coachende benadering. En dus kan zo’n journalist nu alvast een coachopleiding gaan volgen om zich op de toekomst voor te bereiden.”
Het voorbeeld past in Geraerts betoog. Ze is gepromoveerd in de neuropsychologie en tijdens het HR trategisch Jaarcongres geeft zij het college 'The Future of Human Capital: Authentic Intelligence’. Haar stelling: de digitalisering moet worden gedemystificeerd. Als we de robots willen verslaan, moeten we hun kracht kennen en ook hun zwaktes.
Kennis
Allereerst komt het dus aan op kennis. “Bij veel mensen zie je vage angsten”, zegt Geraerts. “Die algoritmes zijn abstracte wezens en daardoor worden ze automatisch akelig. Het is dus belangrijk dat mensen leren hoe ze in elkaar zitten. Daarom heb ik ook meegewerkt aan gratis online leerprogramma’s, waarin de beginselen van die algoritmes worden uitgelegd. Dat haalt de angel uit de angst. En het geeft mensen houvast: hoe kan ik me op die digitalisering voorbereiden?”
Want dat voorbereiden is mogelijk – ook voor de lager opgeleiden. “Neem vrachtwagenchauffeurs”, zegt Geraerts. “Dat vrachtvervoer zelf is dadelijk voor een groot deel geautomatiseerd, maar daardoor ontstaan er ook nieuwe functies. Er zullen mensen die robots moeten onderhouden en er is plaats voor projectleiders die diezelfde robots aansturen. Maar dat is niet alles. Ook de gewone vrachtwagenchauffeur heeft nog steeds meerwaarde. Die kent Europa als geen ander en is dus ook op de hoogte van allerlei specifieke zaken waar het programma geen weet van heeft. Bijvoorbeeld wegen die slecht zijn onderhouden. Zulke kennis is onmisbaar.”
Wilskracht
De robot verslaan. Om dat te realiseren, moeten wij mensen uitgroeien tot de beste versie van onszelf. En een van de manieren om dat te doen, is volgens Geraerts het trainen van onze wilskracht en ons concentratievermogen. Want juist die worden tegenwoordig ondermijnd – uitgerekend door allerlei technische snufjes.
“Ga eens na hoe vaak je op het werk wordt afgeleid, bijvoorbeeld door allerlei notificaties. Hoe vaak je gedwongen wordt om te switchen tussen taken, en hoelang je op een dag bezig bent met het afvinken van allerlei kleine punten op je to-do-lijst. Ja, we zijn nu 24 uur per dag bereikbaar, maar onze wilskracht en ons concentratievermogen gaan daardoor flink achteruit.”
Daarom is het volgens haar belangrijk om deze specifieke menselijke vaardigheden te trainen. “We moeten leren om niet zoveel te switchen tussen taken. We moeten rituelen ontwikkelen zodat we breinvriendelijk naar de flow gaan. Hoe je dat doet? Bijvoorbeeld door uit te vinden wanneer je aandacht piekt en wanneer je juist in een dal zit. Heb je na de lunch moeite om je gedachten bij je werk te houden? Ga juist dan je mail checken.”
Ga eens na hoe vaak je op het werk wordt afgeleid, bijvoorbeeld door allerlei notificaties. ”
Beter dan een robot
De robots verslaan – het is niet onze enige toekomstige uitdaging. Want over zo’n tien tot twintig jaar zullen we ook onze meerwaarde moeten aantonen ten opzichte van elkaar.
“Kijk naar advocaten”, zegt Geraerts. “Die zijn nu nog uren bezig met het doorspitten van dossiers. In de toekomst kan een robot dat in een paar minuten. Op die manier kan die het werk van een menselijke advocaat dus ondersteunen – maar de collega’s gebruiken die ondersteuning natuurlijk ook. Hoe kan die menselijke advocaat zich dus van die collega’s onderscheiden? Juist op die menselijke gebieden. Hij moet – nog beter dan de andere advocaten – contact kunnen onderhouden met de klant. En hij moet alsnog zo’n dossier bekijken om te zien of hij verbanden kan leggen met andere zaken en of hij stuit op tegenstrijdigheden die het algoritme zijn ontgaan.”
Mindset
Een betere versie worden van onszelf. Dat is volgens Geraerts niet alleen een kwestie van meer kennis en veel oefenen, maar vooral ook van de juiste mindset. “Sommige mensen beschikken over een fixed mindset. Zij geloven dat je vermogens grotendeels vastliggen, dat je er weinig aan kunt verbeteren. Heel anders ligt dat bij de zogenoemde growth mindset. Hiermee geloof je dat vooruitgang wel mogelijk is, mits je er maar tijd en moeite in steekt. Robots zullen zich niet door hun mindset laten belemmeren, dus moeten wij mensen dat ook niet doen.”
Wil jij weten hoe jij concurrerende robots een stapje voor blijft? En wil je uitgroeien tot een betere versie van jezelf? Tijdens het HR Strategisch Jaarcongres geeft Geraerts het college 'The Future of Human Capital: Authentic Intelligence'.
